Thema-avond vrijdag de 13e februari 2026

door Betty Koppelman

Het begon met ons fondue-etentje, de Zwitserlandreünie. Andere Hergé Genoten hoorden daarvan en vroegen of zij ook konden aanschuiven, maar wij vonden dat de reünie exclusief voor de Zwitserlandgangers moest blijven. Nu is Ton ook de beroerdste niet, dus bedacht hij een etentje voor àlle belangstellende HG-ers. Hij keek in zijn agenda en toen bleek dat 13 februari de enige mogelijkheid was. Beetje rare datum, vrijdag de 13e, maar -zoals onze Johan zou zeggen: elk nadeel heb zijn voordeel- hij maakte van de nood een deugd en stelde voor er een thema-avond van te maken: ‘ongelukjes en bijgeloof’ was ons uitgangspunt. We bedachten dat Jan Aarnout daar misschien wel iets over kon en wilde vertellen en ja hoor, we konden op hem rekenen. Kort daarna hoorde Peter-Jan ervan en ook hij had er wel oren naar. Zo hadden we al twee sprekers. Het onderwerp evolueerde naar ‘geloof en bijgeloof’; Jan Aarnout legde zich toe op het werk en Peter-Jan op het leven van Hergé. Deze samenwerking resulteerde in een leuk boekje, dat na afloop van de avond kon worden aangeschaft door de bezoekers.

Ondertussen gingen we op zoek naar een locatie. Jan Aarnout onderzocht de mogelijkheden in Gouda, maar met een maaltijd erbij bleken die te duur uit te pakken. We wilden het wel laagdrempelig houden. Ton wist in Utrecht een alternatief dankzij zijn schaakwereld en hij regelde dat er een Chinees buffet neergezet zou worden.

Terwijl het aantal aanmelders toenam, maakte Jan Aarnout een studie van alles wat met geloof en bijgeloof te maken heeft. Niet alleen bij Kuifje maar ook bij Kwik en Flupke en Jo, Suus en Jokko. Ik mocht af en toe meekijken en zag zijn onderzoek gestaag groeien. Hij kwam uiteindelijk uit op 94(!) dia’s in zijn presentatie… Met Ton besprak ik het programma en hij gaf me de uitdagende taak om de sprekers niet te veel te laten uitlopen. Met Peter-Jan zou het wel gaan, die had een overzichtelijk aantal dia’s, maar hoe JA er 94 in twee keer een half uurtje door zou moeten jassen, baarde mij wel zorgen. Ik bereidde hem voorzichtig voor. Toen meldde ook Renold Watson zich, hij wilde graag nog iets vertellen over dit onderwerp.

Ton en zijn hulpen hadden de ruimte ingericht: een deel waar het beeldscherm hing en stoelen voor de luisteraars klaar stonden en gescheiden door een harmonicawand was het andere deel met de bar, waar tafels klaar stonden en waar het eten opgesteld werd.
Ook had hij naambordjes geregeld, omdat het prettig is te weten wie je voor je hebt, zeker op een avond als deze met een opkomst van 40 mensen!

De naambordjes lagen keurig klaar bij binnenkomst en ik legde er wat nieuwe folders van het HG bij. Het was een blij weerzien en erg leuk elkaar zo te ontmoeten. Ton en ik hadden fortune cookies bedacht, dat leek ons wel passend op een avond over bijgeloof. We wilden eigenlijk toepasselijke kreten uit de albums in de koekjes laten meebakken, maar dat lukte niet op korte termijn. Marcel (zie de foto hieronder) werd bereid gevonden aan elk koekje een Hergé-kreet te nieten. De koekjes werden op de tafels verspreid en zijn inmiddels felbegeerde collectorsitems geworden (mits met de bijpassende tekst natuurlijk).

Na de soep was het tijd voor het eerste deel van het verhaal van Jan Aarnout. Na een inleiding werd duidelijk dat er voor oplettende lezertjes toch wel heel veel geloof en bijgeloof in de albums te vinden is. Dat leidde tot een flink aantal dia’s.

Ik hield de tijd nauwlettend in de gaten en het viel me wel op dat hij er aardig de gang in had. Af en toe gebaarde ik met 10 resp. 5 vingers hoeveel spreektijd hem nog restte. Toen ik 2 vingers opstak, zei hij tegen het publiek: “Betty gebaart dat ik nog tien minuten heb”. (Leuk klusje: “Betty bewaakt het strakke schema!” Bedankt, Ton!). Desondanks liep JAB niet al te veel uit en konden we aan het hoofdgerecht beginnen. Het was goed verzorgd, lekker en gezellig.

Na het hoofdgerecht was het de beurt aan Renold. Hij refereerde aan een ledendag van het HG, in het Afrikamuseum in Berg en Dal. Daar werd onder meer gesproken over de beeldvorming van gekleurde mensen in het album Kuifje in Afrika, maar er was toen weinig tijd om aandacht te besteden aan hoe donkere mensen het album beleven. Renold vertelde over zijn herinneringen aan zijn jeugd in Suriname, over de opvoeding door zijn oma en hoe het later was om als man van kleur verder in Nederland op te groeien.

Na Renold kwam de lezing van Peter-Jan die zich verdiept had in de rol die het bijgeloof speelde in het leven van Hergé. Het was een interessant verhaal, PJ belichtte cruciale momenten en situaties uit Hergés leven en zijn contacten.

Het was ook leuk en verhelderend om te zien wat er op de boekenplank van Hergé gestaan heeft. PJ besloot met wat er ook op ònze boekenplanken zou passen; hij had wat van zijn eigen boeken bij zich die ter plaatse gekocht konden worden.

Intussen had Ton achter de harmonicawand ijs voor ons opgeschept en daarna begon Jan Aarnout aan het tweede deel van zijn voordracht. Het blijkt dat het bij de verhalen van Kwik en Flupke barst van de voorbeelden van bijgeloof. Hij liet thema’s voorbij komen zoals het getal 7, spinnen, fakirs en zwarte katten. Dit gedeelte verliep vlot en, je gelooft het niet, zelfs binnen de tijd.

Het boek dat Jan Aarnout had samengesteld met de voorbeelden van bijgeloof in de albums van Hergé en waarin ook de presentatie van Peter-Jan is opgenomen werd aan het eind van de avond verkocht.

Na afloop konden we concluderen dat vrijdag de 13e ons geen ongeluk had gebracht. Het was een zeer geslaagde avond die zeker voor herhaling vatbaar is!

Foto’s van Betty, Geurt, Hans, Jan, Peter en Ton.