door Betty Koppelman
Het is zaterdag 27 juli 2024. Om kwart over tien zijn Jan Aarnout Boer en ik bij de fietsverhuur in Brussel. Hij was hier vorige week al, om de (deels elektrische) fietsen te reserveren voor deze eerste buitenactiviteit van de Jubileumcommissie.
Wekenlang is Jan Aarnout druk geweest met de voorbereiding. Afgezien van een week trainen in Frankrijk heeft hij hier ook vorige week (in de stromende regen) proefgereden. Voor vandaag was ook regen voorspeld, maar er valt de hele dag geen druppel. Bewolkt, prettige temperatuur. Jan Aarnout heeft naambordjes gemaakt, waar ik in afwachting van de komst van de deelnemers een plakstrip op plak. Ook heeft hij een prachtig boekje gemaakt, dat na afloop van de fietstocht voor een luttel bedrag gekocht kan worden.
Rond elf uur, volgens afspraak, heeft iedereen zich hier verzameld. We zijn nu met 24 in plaats van 25 mensen, helaas is iemand ziek. Voor onervaren fietsers zoals ik is het goed om even een paar blokjes te oefenen op de e-bike. De te voren rondgestuurde waarschuwingen van Jan Aarnout, onder andere over de tramrails, waar je met je fietswiel vooral niet in moet komen te zitten, hebben we goed ter harte genomen.
Fietsen en helmpjes worden geregeld, ook is er een kinderzitje voor de jongste deelneemster, Margaux, die bij papa achterop de hele dag erg lief bezig is met een piepklein roze cameraatje. De eerste stop is niet te ver weg: verderop in de straat is het dichtstbijzijnde terras, waar we koffie en thee drinken, ons aangeboden door het Hergé Genootschap. Gebak lag ook in de bedoeling, maar dat hebben ze hier niet.
In ons midden bevindt zich Diederik van Lede, (de vader van de kleine fotografe), een autochtone Brusselaar die ons behalve over strips ook van alles over deze stad kan vertellen. Hij wijst ons op de kerk waar we naast zitten, de Saint Boniface en naar de richting waar de gelijknamige school en scouting van Hergé waren.
Na de koffie gaat het er dan echt van komen. We stappen op en belanden in een drukke winkelstraat. Al snel blijkt dat we gewoon achter elkaar aan fietsend steeds komen waar we wezen willen. Jan Aarnout overlegt voor de route met Diederik en ook Berny Boer blijkt vaardig met de routebegeleiding op zijn telefoon. Bij station Brussel-Luxemburg vinden we de cover van Duizend Bommen! 60 aan de wand. Jan Aarnout laat even zien waar we moeten kijken. Gauw zetten we de fietsen neer en schieten plaatjes.
Regelmatig staan we ineens bij een woonhuis van Hergé, springen we van de fiets en maken foto’s als een groep echte toeristen die een dagje Brussel doen. Het is een aparte sensatie om daar te staan waar Hergé gestaan heeft, om hier in zijn stad rond te fietsen en de sfeer te proeven. Zo komen we terecht op de Avenue Louise, waar de “Studios Hergé” zaten. Ik zeg zelfs meer: nog steeds zitten! De 5e bel van boven. Ze zullen er nu wel niet zijn, althans, we bellen maar niet aan.
Op het Hergéplein aangekomen zien we dat er allerlei straten op uitkomen die vernoemd zijn naar Kuifjefiguren.
De kapitein Haddockstraat, de generaal Tapiocastraat, etc. De oorspronkelijke straatnamen staan er nog bij, allemaal tweetalig. Lijkt me best verwarrend voor de post: Rue Ernest Havaux, Ernest Havaux straat, Rue Capitaine Haddock, Kapitein Haddockstraat, allemaal hetzelfde straatje.
Helaas treffen wij op dit illustere pleintje een lege sokkel. Nat Neujeans beeld is hier verwijderd!
Triest, die kale, afgezaagde schroeven! Ik zou het beeld ook wel in mijn huis willen, maar dit doe je toch niet! Zo te zien is Bobbie hier ook langs geweest, komend vanuit zijn eigen straatje, om zijn sporen na te laten aan de voet van de sokkel, zoals hij op kritieke momenten ook smeulende dynamietstaven wist te doven. Deze diefstal, of wellicht gewone verplaatsing, heeft hij helaas niet kunnen voorkomen. Trouwens, zo hoog als daar aan de zijkant kwam Bobbie vast niet. Dat moet een respectloze onverlaat gedaan hebben. ’s Avonds laat stuurt Diederik ons via de fiets-app een foto van het beeld, van de onthulling destijds; zo hebben we toch wat. Deze foto kunt u vinden via deze verwijzing. Vanmiddag hebben we het beeld node gemist.
(Bij het schrijven van dit artikel weet ik inmiddels dat het beeld vanwege vandalisme is weggehaald. Er wordt gezocht naar een manier om het beeld te beschermen, maar die is nog niet gevonden. Het beeld wordt veilig bewaard in het gemeentehuis.)
Eenzelfde gevoel van teleurstelling om het gebrek aan respect voor de grote Hergé maakt zich ook van ons meester bij het geboortehuis van Hergé. Hier heeft de gemeente Brussel niet verhinderd dat een weliswaar prachtige -is het een Bougainvillea?- struik de plaquette op de gevel van het huis geheel overwoekerd en aan het zicht onttrokken heeft. Gelukkig weet Jan Aarnout waar hij het zoeken moet en hij toont de enthousiaste fotografen onder ons geduldig de plaquette.
We passeren diverse huizen waar Hergé gewoond heeft. Het huis op onderstaande foto moet ik bij het schrijven dezes even opzoeken in het prachtige boekje van Jan Aarnout.
Dit moet de Theuxstraat zijn in Elsene/Ixelle, waar Hergé op nr 91 gewoond heeft, (de witte voordeur) van 1912-1914 en op nr 93 (links daarvan) van 1914-1917. De familie verhuisde nogal eens.
Hierna fietsen we naar het indrukwekkende Jubelpark, waar Hergé destijds met Tchang wandelde… Een afbeelding hiervan kunt u via deze link vinden.
…en waar vandaag de mooiste groepsfoto gemaakt wordt door de moeder van het meisje met de camera.
Hierna trappen we door, over soms erg hobbelige fietspaden, naar de Delleurlaan 17, waar Hergé en Germaine woonden van 1939-1953. Hier zijn de Studio’s Hergé opgericht, lees ik in het onmisbare boekje. Dan moet dit het huis zijn waar kort na de oorlog Edgar P. Jacobs met zijn honkbalknuppel voor de deur stond om Hergé te beschermen. Ik zie hem in gedachten staan, daar bovenaan de trap bij de voordeur, met zijn honkbalknuppel.
Aan de overkant, op nummer 6 wilde Hergé prof. Bergamot laten wonen, ook al bleek het pand door de nazi’s in gebruik te zijn genomen en konden de schetsende Hergé en Jacobs zich bijtijds uit de voeten maken.
Intussen loopt het tegen drieën en een eetpauze zou welkom zijn. De tourleiders overleggen en we stoppen bij een Delhaize, waar ieder voor zich iets te eten en te drinken gaat halen.
Het is een uitstekende gedachte om het zojuist aangeschafte te gaan nuttigen in het Ter Kamerenbos.
Na deze ontspannen onderbreking zet het peloton koers naar de sterrenwacht van Ukkel, waar Kuifje op een deur bonsde.
Veel tijd gunnen wij ons hier niet; de naburige begraafplaats sluit om 16.30, dus op de pedalen en in hoog tempo naar de Dieweg, waar we helaas een gesloten begraafplaats aantreffen. We hadden ons niet zo hoeven haasten; ze zijn niet eens open geweest. Misnoegd gemompel in de menigte: weer een minpuntje voor de gemeente Brussel: het graf van ons idool is niet te bezoeken vanwege de stormschade die naar ons idee al lang opgeruimd had moeten zijn. Nu kunnen wij hem niet onze eer betuigen. Nog een reden om hier gauw weer terug te komen. We turen door het dichte hek.
Ik zie een poes wegschieten achter een monument. Dat is leuk voor Hergé, denk ik bij mezelf, dat hij ook hier poezen heeft. We rijden iets verder door aan deze weg, het laatste huis waar Hergé met Fanny woonde en waar Fanny nu met Nick Rodwell bivakkeert, als ze tenminste in Brussel zijn. Ook hier turen we door het dichte hek en fotograferen de bel. Je moet wat, als je niet ontvangen wordt.
Zou dit de meest gefotografeerde bel van Brussel zijn? Aan ons zal het niet gelegen hebben. Dan door naar station Brussel Zuid, met de twee enorme afbeeldingen van Kuifje en het spoor.
Omdat hierheen een deel van de groep een andere route had genomen, staan zij aan de verkeerde kant van het station. (Wij natuurlijk aan de goede kant.)
In afwachting van de rest van de groep maken wij fijn wat foto’s.
Zo fotografeert Jules hoe ik met Kuifje mee naar de uitgang loop.
En heeft Maurice de gelegenheid om de jonge fotografe in actie vast te leggen. (Links, in het groene truitje).
Aan de overkant van het stationsplein zien we, door Berny gewezen, Kuifje/Bobbie op het dak van het Lombardgebouw over Brussel uitkijken.
Intussen weer compleet fietsen we naar het Vossenplein, waar Kuifje het schip voor Haddock kocht, met alle gevolgen van dien. De markt is opgeruimd als wij komen en ook de winkels zijn dicht. Weer een reden om gauw terug te komen in deze bijzondere stad. Enkelen uit ons gezelschap hebben een weekendje Brussel gepland; zij komen hier morgen al weer uitgebreid terug. Dat hebben ze goed geregeld!
Op weg terug naar de fietsenverhuurder rijden we langs het Place Rouppe, waar op nr 23 het restaurant zit, waar Hergé graag kwam eten: Comme chez soi. Nu weet ik niet hoe het met u, lezers, is, maar bij mij thuis wordt er iets goedkoper gegeten.
Onze fietsen moeten nu echt terug naar de verhuurder. Netjes op tijd komen we daar aan; alle fietsen en deelnemers zijn nog intact, alles is prima verlopen.
Peter heeft bijgehouden hoeveel km we gefietst hebben: 38 km maar liefst. Dat had ik van mezelf nooit verwacht en zonder e-bike had ik dat ook vast niet gered. Het was ontzettend leuk om hier te zijn in Brussel, al deze plekken te zien, met deze aardige mensen in prima sfeer op te rijden. Jan Aarnout deelt zijn mooie boekjes uit, zodat we precies kunnen nalezen waar we allemaal geweest zijn. Hier splitsen we op, een deel van de groep gaat weg, de rest gaat op hetzelfde terras als vanochtend iets drinken. Een koud Belgisch biertje gaat er goed in.
Uiteindelijk gaan we met vijf mensen nog erg lekker en gezellig eten…
…voor we buitengewoon voldaan naar huis gaan. Heel veel dank aan Jan Aarnout voor de geweldige organisatie en aan alle deelnemers voor hun bijzonder prettige gezelschap. Het was een fantastische dag in Brussel, voor herhaling vatbaar!
